Hermans gedicht

De ploeger

Ik vraag geen oogst; ik heb geen schuren,
ik sta in uwen dienst zonder bezit.
Maar ik ben rijk in dit:
dat ik den ploeg van uw woord mag besturen,
en dat gij mij hebt toegewezen
dit afgelegen land en deze
hoge landouwen, waar – als in het uur
der schafte bij de paarden van mijn wil
ik leun vermoeid en stil -
de zee mij zichtbaar is zover ik tuur.

Ik vraag maar een ding, kracht
te dulden dit besef, dat ik geboren ben
in ‘t najaar van een wereld
en daarin sterven moet.
Gij weet hoe, als de ritselende klacht
van die voorbije schoonheid mij omdwerelt,
weemoed mij talmen doet
tot ik welhaast voor u verloren ben.

Ik zal de halmen niet meer zien
noch binden ooit de volle schoven,
maar doe mij in den oogst geloven
waarvoor ik dien…

Opdat, nog in de laatste voor,
ik weten mag dat mij uw doel verkoor
te zijn een ernstig ploeger op de landen
van een te worden schoonheid; eenzaam tegen
der eigen liefde dalend avondrood -
die ziet beneden aan den sprong der wegen
de hoeve van zijn deemoed, en het branden
der zachte lamp van een gelaten dood.

A. Roland Holst (1888-1976)

Erwin Mortier

Van z’n Marcel was ik toch wel redelijk erg sterk onder de indruk. Ik zou dan eigenlijk wel héél graag en liefst meteen ook aan z’n bekroonde Godenslaap willen beginnen. Helaas: door z’n gebral, geraas & getier van de laatste jaren – vandaag in De Standaard té eufemistisch “talent voor polemiek” genoemd – heb ik zo’n dégout van het mannetje gekregen dat ik wellicht nooit meer iets zal lezen van hem. Van deze blaffende kip zonder kop geen eieren meer.

Romeo + Juliet

Vandaag verjaart de Australische filmmaker Baz Luhrmann. Hij komt naar het schijnt uit het landelijke New South Wales, waar z’n vader een benzinestation en een filmzaal uitbaatte. Z’n moeder was een danseres. Al heel jong vermaakte hij de klanten van zijn vaders zaak met zelfgemaakte shows. Ik volg de filmwereld slechts op een (heel verre) afstand, maar z’n Romeo + Juliet maakte in 1996 een verpletterende indruk op mij. Een live tv-verslag over straatgevechten en brandstichting, gevolgd door een orgie van razendsnel gesneden beelden uit Verona (Beach). In Hawaiihemd geklede rivalen die hun sword (pistool) trekken in een gewelddadige en corrupte wereld? Dat kon toch geen Shakespeare zijn? Toch wel. Baz Luhrmann maakte van het bekendste liefdesverhaal aller tijden een overrompelende MTV-videoclip mét de authentieke tekst die Shakespeare tweehonderd jaar eerder schreef. Net die verbluffende combinatie maakt dat de film nog steeds een plaatsje heeft in m’n (met de dag slechter wordende) geheugen. Shakespeare was volgens Luhrman een ruige en sexy entertainer die moest vechten om aandacht in theaterzalen waar veel meer gebeurde dan naar het stuk kijken. Een spektakelman, zeg maar. Zo moest zijn film dus worden. Daar is de jarige Luhrmann volgens mij grandioos in geslaagd.

Ik gsm – jij gsm’t – wij gsm’en

Ik háát het wanneer medetreinreizigers luid aan het gsm’en zijn – al moet ik toegeven dat het naast ergernis ook voor hilariteit kan zorgen, zoals die keer toen we helemaal van Oostende naar Leuven spoorden en we deelgenoot werden van het gesprek tussen een volwassen niet al te intelligente thuiswonende zoon die met zijn moeder aan het bellen was. Maar meestal ergert het mij mateloos. Hoe technologisch hoogstaander onze maatschappij wordt, hoe ruwer en onbeschaafder de omgangsvormen worden: dat iemand daar eens een onderzoek naar doet. Het is echter nog nooit bij me opgekomen om de beller te vermoorden. Het gedicht dat ik vandaag in m’n mailbox vond, brengt daar zeker verandering in.

Bridal Shower

Perhaps, in a distant café,
four or five people are talking
with the four or five people
who are chatting on their cell phones this morning
in my favorite café.

And perhaps someone there,
someone like me, is watching them as they frown,
or smile, or shrug
at their invisible friends or lovers,
jabbing the air for emphasis.

And, like me, he misses the old days,
when talking to yourself
meant you were crazy,
back when being crazy was a big deal,
not just an acronym
or something you could take a pill for.

I liked it
when people who were talking to themselves
might actually have been talking to God
or an angel.
You respected people like that.

You didn’t want to kill them,
as I want to kill the woman at the next table
with the little blue light on her ear
who has been telling the emptiness in front of her
about her daughter’s bridal shower
in astonishing detail
for the past thirty minutes.

O person like me,
phoneless in your distant café,
I wish we could meet to discuss this,
and perhaps you would help me
murder this woman on her cell phone,

after which we could have a cup of coffee,
maybe a bagel, and talk to each other,
face to face.

George Bilgere

 

Goede raad voor stervenden

Als de doot komt daer en is geen anderen raet, dan stille legghen en sterven.

Advies van Karel Van Mander, Vlaams schrijvend schilder (1548-1606)

Apartheid

U gaat me vast een onaangenaam mens vinden. Maar het moet me van het hart. Ik háát het wanneer de trein vol bejaarden zit en ik moet rechtstaan. Ik heb wel heel de dag gewerkt om hun pensioen te betalen hé. En dan nemen ze op de koop toe m’n zitplaats af. Fijn is dat! Een mooie dag? Eén minuut na negen? Dan kan je er donder op zeggen dat de treinen naar Blankenberge of Oostende vol zitten met (quasi) gratis sporende bejaarden (en hun huisdieren die meestal óók een zitplaats innemen). Meestal ben ik weg voor negen en ontloop ik hen ’s ochtends. Maar ’s avonds, na een zware werkdag, is het dan prijs: voor hardwerkende dertigers (nog net) is er dan geen plaats meer op de trein. Suggestie aan de minister van vervoer: aparte treinen voor bejaarden.

Wat een vrouw

Wat een vrouw, die Martha Gellhorn (ik lees net in de krant een recensie van een boek met een selectie uit haar briefwisseling). Ze was in het begin van de vorige eeuw één van de betere oorlogscorrespondenten en was een tijdlang getrouwd met Ernest Hemingway. Toen vrouwelijke oorlogscorrespondenten werden geweerd aan het front, vermomde ze zich als verpleegster om over de landing in Normandië te berichten. Ze schreef over de gewone mensen in de oorlog, waardoor haar verslagen al vlug over het fenomeen oorlog gingen en niet over specifieke oorlogen. Misschien ben ik daarom eigenlijk altijd het gelukkigst in een oorlog (ook omdat ik nooit gewond ben natuurlijk) want oorlog is de grootste idioterie die er bestaat zodat iedereen die eraan meedoet alle efficiënte attributen van het leven overboord kan gooien en ook idioot kan doen. Wat een leven, wat een scherpzinnigheid! Nog een citaat. Het is een ernstige zij het geen levensbedreigende vergissing dat ik een vrouw ben. En nog een. Ze komt na de Tweede Wereldoorlog terecht op een galadiner met Winston Churchill. Zelf had ik veel succes… wegens mijn twaalf jaar oude Parijse avondjurk met blote rug. Waren mijn borsten ook nog bloot geweest, was ik ongetwijfeld in de adelstand verheven.